Μέχρι το Vanity Fair έφθασε η φήμη του πρώην υπουργού Π. Δούκα, με αφορμή την εμπλοκή του στην υπόθεση του Βατοπεδίου. Μάλιστα το πασίγνωστο περιοδικό του αποδίδει την φράση «Fuck you, Ι am not signing it» («Αντε γ... δεν το υπογράφω»), ως απάντηση στις πιέσεις που σύμφωνα με τον ίδιο δέχθηκε από το πρωθυπουργικό γραφείο προκειμένου να υπογράψει σχετικό έγγραφο. Στο «Vanity Fair» φιλοξενείται εκτενές ρεπορτάζ για το σκάνδαλο της Μονής Βατοπαιδίου. Ο δημοσιογράφος του περιοδικού Μάρτιν Λιούις, ο οποίος υπογράφει το ρεπορτάζ ταξίδεψε στην Ελλάδα και μίλησε με τον κ. Εφραίμ, τον κ. Αρσένιο και τον κ. Π. Δούκα. Ο κ. Δούκας «δίνει στεγνά» τον διευθυντή του γραφείου του π. Πρωθυπουργού Γιάννη Αγγέλου καθώς σύμφωνα με όσα είπε στο περιοδικό: «Οι καλόγεροι επηρέασαν τον επικεφαλής του πρωθυπουργικού γραφείου. Η επιρροή αυτή αποδίδεται στο γεγονός ότι ο κ. Αγγέλου πίστευε ότι η μάχη του με τον καρκίνο είχε αίσια έκβαση μετά τις επισκέψεις του στο Βατοπαίδι». Ο Π. Δούκας μάλιστα αναφέρεται και σε τηλεφώνημα που δέχθηκε από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης ο οποίος του είπε, σύμφωνα πάντα με τον κ. Δούκα :“τους δίνουμε ακίνητα και εκτάσεις, αλλά δεν είναι αρκετά, γιατί δεν δίνεις κι εσύ κάποια κομμάτια που ελέγχει το υπουργείο σου;”». Πάντως δεν ξεκαθαρίζει εάν πρόκειται για τον Ευ. Μπασιάκο ή τον Αλ. Κοντό.
«Τρεις ώρες μετά, στο αυτοκίνητο για την επιστροφή στην Αθήνα, χτυπάει το κινητό μου. Είναι ο πατήρ Μάθιου. Θέλει να μου ζητήσει μία χάρη: ‘ Έχουμε αυτό τον σύμβουλο για την αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά’», μου λέει ο μοναχός. «’Το όνομά του είναι Robert Chapman. Ο πατήρ Αρσένιος αναρωτιέται τι πιστεύεις γι’ αυτόν. Εάν αξίζει να του δίνει κανείς σημασία’...». Το κωμικοτραγικό αυτό περιστατικό που αναφέρει ο δημοσιογράφος του Vanity Fair και διάσημος συγγραφέας Michael Lewis μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Μονή Βατοπεδίου περιλαμβάνεται στο 26σέλιδο οδοιπορικό του στη χώρα μας.
Στο οδοιπορικό αναφέρονται επισκέψεις σε γραφεία πολιτικών, στον υπουργό Οικονομικών, σε επιχειρηματίες, εφοριακούς ακόμα και στη διάσημη πλέον παγκοσμίως αγιορείτικη μονή. Παρουσιάζεται η πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας, με τις παθογένειες και τις στρεβλώσεις που υπάρχουν. Πρόκειται για ένα σύστημα, που όπως συμπεραίνει ο Lewis «έχει δημιουργηθεί με γνώμονα πάντα το ατομικό συμφέρον και όχι εκείνο του συνόλου», στο οποίο οι πιο οργανωμένοι, όπως οι μοναχοί της Μονής Βατοπεδίου, καταφέρνουν να φτιάξουν μία περιουσία από το τίποτα!
Είναι εξάλλου ενδεικτικό ότι το 26σέλιδο κείμενο με τον τίτλο «Φοβού τους Δαναούς και ομόλογα φέροντας», ξεκινά με την παραδοχή του υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου ότι πάντα σε χρονιές εκλογών ο εκάστοτε συνάδελφός του φρόντιζε να «μαντρώνει» τους εφοριακούς!
Ο Lewis δηλώνει όχι μόνο έκπληκτος, αλλά και συγκλονισμένος από την κατάσταση που συναντά. Δεν κρύβει ότι νιώθει να έχει προσγειωθεί σε άλλον πλανήτη. «Όσο έμεινα στην Αθήνα, ένιωσα κάτι πρωτοφανές στη δημοσιογραφική μου καριέρα: την παντελή έλλειψη ενδιαφέροντος για πράγματα τα οποία κανονικά θα έπρεπε να προκαλούν σοκ», γράφει, αναφερόμενος στην καταιγιστική απαρίθμηση σκανδάλων από συνομιλητές του.
Δηλώνει αδυναμία να πιστέψει ότι τα περισσότερα μέλη του ελληνικού κοινοβουλίου ψεύδονται για την περιουσιακή τους κατάσταση, δηλώνοντας ως αξία των ακινήτων που έχουν στην κατοχή τους την αντικειμενική τους αξία. Αν και οι πάντες γνωρίζουν ότι αντικειμενικές και εμπορικές αξίες δεν συμπίπτουν, εντούτοις κανείς δεν επαναστατεί.
Από τη γενικευμένη φοροδιαφυγή και την ανεπάρκεια - διαφθορά του μηχανισμού είσπραξης οφειλών, μέχρι τα 600 «βαρέα και ανθυγιεινά» επαγγέλματα και από τη δημιουργική λογιστική μέχρι τις μίζες και το Βατοπέδι, ο Lewis καταγράφει περιστατικά σε ένα άρθρο-καταπέλτη. «Ο πιο εύκολος τρόπος να φοροδιαφύγεις είναι να πληρωθείς με μετρητά και να μην κόψεις απόδειξη. Ο πιο εύκολος τρόπος πάλι να ξεπλύνεις λεφτά είναι να αγοράσεις ακίνητα. Εάν πάλι πιαστείς, ο εύκολος τρόπος να απαλλαγείς είναι να χρηματίσεις τον εφοριακό. Ακόμα και εάν δεν τον χρηματίσεις, θα περάσουν 7 με 8 χρόνια για να ασκηθεί δίωξη», εξιστορεί στον δημοσιογράφο ανώνυμα εφοριακός, που υποβαθμίστηκε στην υπηρεσία του όταν κατήγγειλε διαφθορά.
Ο Lewis θεωρεί δεδομένο ότι η Ελλάδα «μαγείρεψε» πολύ τα στοιχεία για να εισέλθει στην Ευρωζώνη, είτε αυτά αφορούσαν τις δαπάνες, είτε τον πληθωρισμό. «Πήγαμε να δούμε στην Αθήνα τον άνθρωπο που έκανε όλα αυτά τα ‘μαγειρέματα’», έλεγε στο δημοσιογράφο πρώην αναλυτής της Wall Street, υπεύθυνος για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. «Μας εξηγούσε πως έβγαλε από το ‘καλάθι’ του δείκτη τα λεμόνια και έβαλε τα πορτοκάλια. Δεν μπορούσαμε να σταματήσουμε τα γέλια».
«Στη Salomon συνηθίζαμε να αποκαλούμε τον επικεφαλής της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας ‘μάγο’ λόγω της ικανότητάς του να εξαφανίζει ως διά μαγείας τον πληθωρισμό, τα ελλείμματα και τα χρέη», λέει με τη σειρά της η Μιράντα Ξαφά, στέλεχος της επενδυτικής στα τέλη της δεκαετίας του ‘90. Έπειτα, όπως σημειώνει ο Lewis, όταν εισήλθε στην Ευρωζώνη η Ελλάδα, χρειαζόταν πλέον να «μαγειρεύει» σε μόνιμη βάση αριθμούς για να πληροί τις προϋποθέσεις. Έτσι, ήρθαν η Goldman Sachs και άλλες επενδυτικές τράπεζες να προσφέρουν πολύπλοκα «εργαλεία» που απέκρυπταν στοιχεία, πάντα με το αζημίωτο. «Η μηχανή που έβαλε την Ελλάδα να δανείζεται και να δαπανά κατά βούληση ήταν ανάλογη με τη μηχανή που δημιουργήθηκε για το ξέπλυμα των δανείων subprime στις ΗΠΑ. Και ο ρόλος των επενδυτικών τραπεζών ήταν ίδιος», παρατηρεί ο Lewis.
Όπως συμπεραίνει: «Οι Έλληνες θα μπορούσαν να κρύβουν την πραγματική κατάσταση των οικονομικών τους α) όσο οι δανειστές θεωρούσαν ότι η Ελλάδα απολάμβανε τις εγγυήσεις της Ε.Ε., κυρίως της Γερμανίας, β) κανείς εκτός Ελλάδας δεν έδινε προσοχή.
Από εκεί και έπειτα όμως, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα funds ομολόγων ανά τον κόσμο και κάθε είδους fund, έχοντας δει πολλές μεγάλες αμερικανικές και βρετανικές τράπεζες να καταρρέουν και γνωρίζοντας ότι πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες είναι τρωτές, πανικοβλήθηκαν.
Βαριά η «άγια κληρονομιά» του Βατοπεδίου
Ο δημοσιογράφος προσπαθεί να διαλευκάνει την υπόθεση του Βατοπεδίου, η οποία «έγινε σύμβολο της διαφθοράς, σε μία χώρα όπου αυτή κυριαρχεί». Έτσι θα βρεθεί για μερικές μέρες τον περασμένο Μάιο στη μονή. Εντύπωση θα του κάνει ο μοναχός Αρσένιος. «Για τους φίλους των μοναχών ο Αρσένιος είναι ο έμπιστος βοηθός, ο υπεύθυνος για πρακτικά θέματα, στη θαυμάσια ηγουμενία του πατρός Εφραίμ. Για τους υπόλοιπους είναι ο Jeff Skilling του Εφραίμ, ο Kenneth Lay (οι πρωταγωνιστές του σκανδάλου Enron)».
«Το γραφείο του βρισκόταν σε μία παλιά αλλά φρεσκοβαμμένη μεγάλη βυζαντινού στιλ αίθουσα. Πάνω σ’ αυτό βρίσκονται δύο Η/Υ, ένα κινητό τηλέφωνο και ένα μεγάλο κουτί με χάπια βιταμίνης C. Πίσω του υπάρχει μία νέα συσκευή φαξ. Οι τοίχοι και το πάτωμα φαίνονται ολοκαίνουργια. Το μόνο που το κάνει να ξεχωρίζει από το γραφείο ενός επιχειρηματία είναι μία εικόνα. Είναι καλύτερο ακόμα και από του υπουργού Οικονομικών. Πώς γίνεται άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τα εγκόσμια να μπορούν να κάνουν το δικό τους;», αναρωτιέται ο Lewis, «πώς γίνεται μοναχοί να εκπροσωπούν ό,τι πιο πετυχημένο βγάζει η Ελλάδα;».
Η απάντηση έρχεται άμεσα, καθώς ο Αρσένιος δείχνει μία επιγραφή πίσω από το γραφείο του, που γράφει: «Ο έξυπνος άνθρωπος αποδέχεται. Ο ανόητος επιμένει».
Οι μοναχοί είχαν πάντα τον τρόπο να προσεγγίζουν όσους τους ενδιέφεραν. Γυναίκα εφοπλιστής, ιδιοκτήτρια μίας εκ των μεγαλύτερων ελληνικών ναυτιλιακών βρέθηκε να κάθεται δίπλα στον πατέρα Εφραίμ στην επιχειρηματική θέση. «Ήταν μία παράξενη εμπειρία», είπε. «Δεν με ήξερε, αλλά μάντευε τα πάντα, το γάμο μου, πώς ένιωθα για τη δουλειά μου. Ένιωθα ότι με ήξερε».
Επίσης είναι χαρακτηριστική η περιγραφή του Π. Δούκα για την πρώτη συνάντηση που είχαν στο γραφείο του σχετικά με το επίμαχο θέμα της ανταλλαγής των εκτάσεων. «Με ρώτησαν εάν θέλω να εξομολογηθώ», λέει στον Lewis... Ο πρώην υφυπουργός αποκαλύπτει ότι όταν του ζητήθηκε από το πρωθυπουργικό γραφείο να υπογράψει ένα έγγραφο με το οποίο θα παραχωρούσε κρατική γη στους μοναχούς, εκείνος αρνήθηκε, λέγοντας: «Άντε γ..., δεν το υπογράφω» (Fuck you, I’m not signing it). «Κάποιος τους έδωσε την πλήρη ιδιοκτησία της λίμνης. Αυτό που ήθελαν τώρα είναι να την εξαργυρώσουν», δήλωσε ο Π. Δούκας.
isotimia
